އަޙުމަދު ފަޔާޒު ޙަސަން
7 ނޮވެންބަރު 2026
(2026 ނޮވެންބަރު 04ގައި ޝާއިޢުކުރެވުނު އަދަދާ ގުޅޭ)
މި އަހަރު ޝާއިޢުކުރެވުނު [ޓުރެޖެޑީ އެންޑު ހޯޕު: އެ ހިސްޓުރީ އޮފު ދަ ވަރލްޑު އިން އަވަރ ޓައިމް] (މުޞީބާތާއި އުންމީދު: އަހަރެމެންގެ ޒަމާނުގެ ދުނިޔޭގެ ތާރީޚެއް) މި ފޮތުގައި ކެރޮލް ކިގްލީ (Carroll Quigley) ބުނެފައިވެއެވެ.
"މުޅި ދުނިޔޭގެ އިގުތިސާދާއި، އަދި ހަމަ އެހެންމެ ކޮންމެ ފަރުދީ ޤައުމެއްގެ ސިޔާސީ ނިޒާމަށް ބާރުހިންގުމުގެ ޤާބިލުކަން އަމިއްލަ ފަރުދުންނަށް ލިބިފައިވާ ދުނިޔޭގެ މާލީ ނިޒާމެއް ޤާއިމްކުރުމުގެ މަގުޞަދުގައި މަސައްކަތްކުރާ ބައިނަލްއަގުވާމީ ވިޔުގައެއް ވުޖޫދުގައިވެއެވެ."
1976 ގައި އަސްކެނާޒީ ޔަހޫދީ ސެނެޓަރ ޖޭކަބް ޖަވިޓުސް (Jacob Javits)ގެ އެހީތެރިއެއް، އަދި އޭނާގެ އަޚެއްކަމުގައިވާ އަސްކެނާޒީ ޔަހޫދީ ހެރޮލްޑު ރޮސެންތާލް (Harold Rosenthal) ބުނެފައިވެއެވެ.
"ގިނަ ޔަހޫދީން އެ ކަމަށް އިޢުތިރާފުވާކަށް ބޭނުމެއްނުވެއެވެ. ނަމަވެސް އަހަރެމެންގެ ކަލާނގެއަކީ ލުސިފަރ (ޝައިޠާނާ)އެވެ."
1977ގައި އިސްރާއީލުގެ ޕާރލަމެންޓުން މުބައްޝިރުންގެ ޙަރަކާތްތައް މަނާކުރުމުގެ ޤާނޫނު، ޑިސެމްބަރ 25ގައި ފާސްކުރިއެވެ. މި ޤާނޫނުގައި ވާގޮތުން ނަޞްރާނީއަކު އިސްރާއީލުގެ މީހަކަށް ނިޔު ޓެސްޓެއިމެންޓެއް، ނުވަތަ ބައިބަލެއް ދެނިކޮށް ހައްޔަރުކުރެވިއްޖެ ނަމަ، އެ މީހަކު ގިނަވެގެން ފަސް އަހަރު ދުވަހަށް ޖަލަށް ލެވިދާނެއެވެ.
1978 ގައި އިސްރާއީލަށް ދެވުނު ޙަމަލާއެއްގައި، ބަހެއްގައި ތިބި 30 މީހުން މި އަހަރުގެ މާރިޗް މަހުގައި މަރުވުމުގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން، އިސްރާއީލުގެ ސިފައިން ދެކުނު ލުބްނާނަށް އަރައިގަނެ، ފަލަސްޠީނުގެ 1500 މީހުން މަރައިލިއެވެ.
ޣައިރުޤާނޫނީ ގޮތުގައި ދެކުނު ލުބްނާނުގެ ބިން ހިފައިގެން ތިބި ތިބުން ޔަހޫދީން ނިމުމަކަށް ގެނައީ، އިސްރާއީލަށް އެމެރިކާއިން ދޭ ހުރިހައި އެހީއެއް ކަނޑައިލާނެކަމުގެ އިންޒާރު ރައީސް ކާޓަރ ދެއްވުމުންމެވެ.
އޭގެ އަހަރުތަކެއްގެ ފަހުން ހާމަވި ގޮތުގައި ދެކުނު ލުބްނާނަށް އިސްރާއީލުން ދިން ޢުދުވާނީ ޙަމަލާއަކީ އެ ޙަމަލާ ދިން ތާރީޚުގެ މަދުވެގެން ދެ އަހަރުކުރީން އެ މީހުން ރާވައިފައިވާ ޙަމަލާއެކެވެ. މިހެންކަމުން، ޓެރަރިސްޓު ޙަމަލާއެއްގެ ގޮތުގައި އެ މީހުން ދެއްކި، ބަހަށް ދިން ޙަމަލާއަކީ، ދެކުނު ލުބްނާނަށް އަރައިގަތުމުގެ އުޒުރެއްގެ ގޮތުގައި ބޭނުންކުރުމަށް ޙަޤީޤަތުގައި އިސްރާއީލް ސިފައިން އަމިއްލައަށް ދިން [ދޮގު ދިދައިގެ] ޙަމަލާއެއް ނޫންތޯ ސުވާލުކުރުމުގެ ޖާގަ އެބަ އޮތެވެ.
ހޭޑުރިއަން ހަވަނައިގެ ފަހުން (އެއީ މީގެ 455 އަހަރު ކުރީން)، ޕޯޕުގެ މަޤާމަށް އިސްކުރެވުނު ފުރަތަމަ އިޓަލީ ނޫން މީހާކަމުގައިވާ އާރޗްބިޝޮޕު ވޮއިޓީލާ (Wojtyla)، އޮކުޓޫބަރ 16ގައި މަޤާމަށް އިސްކުރެވުނެވެ. ނަމަވެސް އޭނާގެ މަންމައަކީ ޔަހޫދީއެއްކަމަށް ފާޅުނުކުރުމަށް އޭނާ ޚިޔާރުކުރިއެވެ. އެ ކަމުގެ ސަބަބުން އޭނާއަށް އިސްރާއީލުގެ ރައްވެހިކަން ލިބުމުގެ މަގު ވަނީ އެންމެންނަށް ވެސް އެނގޭނޭ ފަދައިން ފަހިވެފައެވެ.
އެއްޖިންސުން ގިނަ މީހުންނާ ގުޅުންހިންގާ އެއް ހާހަށް ވުރެ ގިނަ ފިރިހެނުންނަށް، ތަޖުރިބާކުރުމުގެ ގޮތުން އެމެރިކާގައި ހެޕަޓައިޓިސް ބީ ވެކުސިނެއް އަމާޒުކުރެވުނެވެ. މި މަޝްރޫޢު ސްޕޮންސަރކުރީ "ނޭޝަނަލް އިންސްޓިޓިއުޓު އޮފު ހެލްތު" (އެން.އައި.އެޗް.)އާއި "ސެންޓާރޒް ފޯރ ޑިޒީޒް ކޮންޓުރޯލް" (ސީ.ޑީ.ސީ.)ގެ ފަރާތުންނެވެ. މި މަޝްރޫޢު ހިންގީ 1919 ގައި ވިހޭ ޕޯލެންޑުގެ ޔަހޫދީއެއް ކަމުގައިވާ ޑރ. ވުލްފު ޝްމަގްނަރ (Dr. Wolf Schmugner)އެވެ. އޭނާއަކީ ނިޔުޔޯރކު ސިޓީގެ ބްލަޑު ބޭންކުގެ އިސް މީހާއެވެ.
"އޭޑުސް" ވައިރަސްގެ ނަމުން މަޝްހޫރުވެފައިވާ ދިރޭ ހަތިޔާރު ވަނީ ޤަޞްދުގައި މި ވެކުސިނަށް އަޅައިފައެވެ. އަދި 1981ގައި ސީ.ޑީ.ސީ. އިން ދަޢުވާކުރާން މަސައްކަތްކުރި ގޮތުގައި އެ ހެޕަޓައިޓިސް ބީ ވެކުސިން ދެވުނު މީހުންގެ ތެރެއިން އޭޑުސް ބަލި ޖެހިފައިވަނީ އެންމެ 06 އިންސައްތަ މީހުންނަށެވެ. ނަމަވެސް، 1984ގައި ޙަޤީޤީ އަދަދު ހާމަވި އިރު، އޭގެ ތެރެއިން 64 އިންސައްތަ މީހުންނަށް އެ ވައިރަސް ޖެހިފައިވެއެވެ. އެ އަދަދަކީ ވެސް އަދިވެސް އިތުރުވެދާނެ އަދަދެކެވެ. ސަބަބަކީ އެ ކަމާ ގުޅޭ ފުރިހަމަ ދިރާސާތައް ހުރީ ސިއްރު ލިޔުންތަކެއްގެ ގޮތުގައި ރައްކާކުރެވިފައިކަމަށްވާތީއެވެ.
މި އަހަރު ޝާއިޢު ކުރެވުނު "ދަ ޖުވިޝް ޕެރެޑޮކުސް" (ޔަހޫދީ އަރަތް)، މި ފޮތުގައި 1948އިން 1977އަށް ވަރލްޑު ޖުވިޝް ކޮންގްރެސްގެ ރައީސްކަން ކުރި ނަހުމް ގޯލްޑުމަން (Nahum Goldman)، ޔަހޫދީންނާ މެދު ބުންޏެވެ.
[އަހަރެން މިހެން މި ބުނަނީ އެއް ގޮތަކަށް ވެސް ބޮޑުކޮށްގެންނެއްނޫނެވެ. ޔަހޫދީންގެ ޙަޔާތް އެކުލެވިފައިވަނީ ދެ ކަމެއްގެ މައްޗަށެވެ. އެއީ ފައިސާ އަތުލައިގަތުމާއި އިޙްތިޖާޖުކުރުމެވެ.]
1979ގައި "ޕުލޭބޯއީ" މަޖައްލާގެ ޖެނުއަރީގެ އަދަދުގައި، ހޮލީވުޑުގެ މައްޗަށް ޔަހޫދީން ހިންގާ ކޮންޓުރޯލާ ބެހޭ ގޮތުން، އިންޓަރވިޔުއެއްގައި މާރލޮން ބްރޭންޑޯ (Marlon Brando) ތިރީގައިވާ ގޮތަށް ބުނެފައިވެއެވެ.
[ހަމަ ކޮންމެ ނަސްލެއްމެ ކުޑައިމީސްކުރެވިފައިވަނިކޮށް ތިބާއަށް ވާނީ ފެނިފައެވެ. ނަމަވެސް ކައިކު (ޔަހޫދީ)އާ ބެހޭ އެއްވެސް ނޭދެވޭ ސޫރައެއް ތިބާއަށް ދުވަހަކު ވެސް ފެނިފައެއް ނުވާނެއެވެ.]
މިޞްރާއި އިސްރާއީލާ ދެމެދު 1979ގައި ކުރެވެނު ޞުލްޙައިގެ މުޢާހަދާގެ އަގެއްގެ ގޮތުގައި އަހަރަކު 03 ބިލިއަން ޑޮލަރު އިސްރާއީލަށް ދިނުމަށް އެމެރިކާއިން އަހުދު ވެފައިވެއެވެ.
ޖެރޫސަލަމްގައި ހުންނަ އެމެރިކާގެ ކޮންސިއުލޭޓު ޖެނެރަލް ގެ އޮފީހުގެ ތެރެއަށް "މާމުއި ދަންތުރަ" އެއް ބޭނުންކޮށްގެން ސިއްރު ގޮތުގައި ވަނުމަށް އިސްރާއީލުގެ ދާޚިލީ ސަލާމަތާބެހޭ އިދާރާ "ޝިން ބޭތު" އިން މަސައްކަތް ކުރިއެވެ. މިގޮތުން އެ މީހުން ބޭނުންކުރީ ޖެސޫސަލަމްގެ ޔަހޫދީ އަންހެން ކުއްޖަކާ ލޯބީގެ ގުޅުމެއް ހިންގަމުންދިޔަ އެ އޮފީހުގެ ކާތިބެއްގެ ވަސީލަތެވެ. ("މާމުއި ދަންތުރަ" ނުވަތަ "ހަނީ ޓުރެޕު" މި މަޖާޒު ބޭނުންކުރަނީ ޖާސޫސީ ބޭނުމަށް ޓަކައި ޖިންސީ ވަސީލަތަށެވެ.)
1980ގައި މުޅި ދުނިޔެއަށް ފެތުރިފައިވާ ޙަރަކާތެއްކަމުގައިވާ، ބަންޑާރަ ވިޔަފާރިގެތައް އަމިއްލަކުރުމުގެ (ޕުރައިވެޓައިޒްކުރުމުގެ) ކަންތައް ކުއްލިއަކަށް ވަރަށް ބާރު ދުވެއްޔެއްގައި އިތުރުވެގެން ދިޔައެވެ. އަޞްލުގައި މި ކަން ފެށުމުގައި ވެސް މި ކަމުގެ ފަހަތުގައި ތިބީ ރޮތުސްޗައިލްޑު ޢާއިލާގެ މީހުންނެވެ. ބޭނުމަކީ، މުޅި ދުނިޔޭގައިވާ ހުރިހައި ދައުލަތްތަކުގެ ހުރިހައި މިލްކިއްޔާތެއްގެ ކޮންޓުރޯލް އެ މީހުންގެ އަތްމައްޗަށް ނެގުމެވެ.
އެމެރިކާގެ ޖޯރޖިއާ ސްޓޭޓުގެ އެލްބަރޓު ކައުންޓީގައި [ޖޯރޖިއާ ގައިޑުސްޓޯންސް] ބިނާކުރެވުނެވެ. މި ހިލަ ފިލާތަކުގައި 10 ނުކުތާއެއް ފާހަގަކުރެވިފައިވެއެވެ. އޭގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ނުކުތާއަކީ:
"ފިޠުރަތާ ތިލަފަތް ހަމަވާނޭ ގޮތުން އިންސާނިއްޔަތުގެ އަދަދު 000،000،500ގައި ދަމަހައްޓާށެވެ."
ފާއިތުވި ދިހަ އަހަރުގެ ތެރޭގައި ރަޝިއާއިން އެހެން ޤައުމުތަކަށް ހިޖުރަކުރި 000،246 ޔަހޫދީންގެ ތެރެއިން ދެބައިކުޅަ އެއްބަޔަށް ވުރެ ގިނަ މީހުން، ބަރާބަރަށް ދަންނަވާ ނަމަ 000،157 މީހުން ހިޖުރަކޮށްފައިވަނީ އިސްރާއީލަށެވެ. މިއީ ދެވަނަ ބޮޑު ހަނގުރާމަ ފެށުމުގެ ކުރީން، ޒަޔަނިސްޓުންނާއި ނާޒީން ގުޅިގެން ހިންގި ޙަރަކާތުގައި ޖަރުމަނުވިލާތުން ފަލަސްޠީނަށް ހިޖުރަކުރި މީހުންނަށް ވުރެ މާ މަތީ އިންސައްތައެކެވެ.
1981ގެ ޖުލައިގައި ދެކުނު ލުބްނާނުގައި އަނެއްކާ ވެސް ހަނގުރާމަ ފެށުނެވެ. މިއާ އެކު އަދި ވެސް އެއް ފަހަރު އިސްރާއީލުން ބޭރޫތަށް ބޮންއަޅައި 450 މީހުން މަރައިލިއެވެ. އދ.ގެ ސެކުރެޓަރީ ޖެނެރަލް ކަރޓު ވޯލްޑުހައިމް (Kurt Waldheim) ވިދާޅުވި ގޮތުގައި ދެކުނު ލުބްނާނުގައިވާ ފަލަސްޠީނުގެ އަމާޒުތަކަށް އިސްރާއީލުގެ ވައިގެ ސިފައިން ބޮންއަޅައިފައިވެއެވެ. އަދި އޭގެ ޖަވާބުގައި އެ ދުވަހުގެ ފަހުގެ ވަގުތެއްގައި ފަލަސްޠީނުގެ ޖަމާއަތްތަކުން އުތުރު އިސްރާއީލަށް ބޮޑުބަޑިންނާއި ރޮކެޓުން ޙަމަލާދިނެވެ.
ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ ސަރުކާރުން "ބޭންކުއީ ރޮތުސްޗައިލްޑު" ޤައުމީކުރިއެވެ. ޤައުމީކުރެވުނު އާ ބޭންކަށް ކިއުނު ނަމަކީ "ކޮމްޕަންޔީ ޔޫރޮޕެން ޑި ބޭންކުއީ"އެވެ. އެ މީހުންނަށް ގެއްލުނު މި ފަރަންސޭސި ބޭންކުގެ ބަދަލުގައި ރޮތުސްޗައިލްޑު ޢާއިލާއިން އާ ބޭންކެއް އުފެއްދިއެވެ. މި ބޭންކުގެ ނަމަކީ "ރޮތުސްޗައިލްޑު އެންޑު ސީ ބޭންކުއި" (އާރ.ސީ.ބީ.)އެވެ. ފަރަންސޭސިވިލާތުގެ މައި އިންވެސްޓުމަންޓު ބޭންކަކަށް މި ބޭންކު ފަހުން ބަދަލުވިއެވެ.
1982ގައި އިސްރާއީލުގެ އޭރުގެ ދިފާޢީ ވަޒީރު، އަސްކެނާޒީ ޔަހޫދީ އޭރިއެލް ޝެރޯން، ލުބްނާނަށް އަރައިގަތުމުގެ ރޭވުންތައް ފުރިހަމަކުރިއެވެ. މި ޙަމަލާގެ ތެރޭގައި ފަލަސްޠީނުގެ ސަބްރާ އަދި ޝާތީލާ ފޭލިގެ އަވަށުގައި 000،2އަށް ވުރެ ގިނަ އަދަދަކަށް ފިރިހެނުންނާއި، އަންހެނުންނާއި، އަދި ކުޑަކުދިން ޤަތުލުކުރިއެވެ. ބޭރޫތުގެ މަދަނީ އަމާޒުތަކަށް ދެވެނު ވައިގެ ޙަމަލާތަކުގެ ސިލްސިލާއެއްގައި ލުބްނާނުގެ އަދި ފަލަސްޠީނުގެ މަދުވެގެން 000،18 މަދަނީން މަރައިލެވުނެވެ.
ޢާންމުންނަށް ބުނެދެވުނު ގޮތުގައި މި ޣައިރުޤާނޫނީ ޢުދުވާނީ އަރައިގަތުމުގެ ސަބަބަކީ ސަރަޙައްދީ ރޮނގު ހުރަސްކޮށް ދެކުނު ލުބްނާނުގައި އުޅޭ ފަލަސްޠީނު ގެރިއްލާއިން އިސްރާއީލުގެ އުތުރުގައި ހުންނަ ވަޒަންތަކަށް ދޭ ޙަމަލާތައް ހުއްޓުވުމެވެ.
އިސްރާއީލްގެ ހަމަލާތައް ހުއްޓުނީ ޕީ.އެލް.އޯ.ގެ މައި އޮފީހާއި ޔާސިރު އަރަފާތު ލުބުނާނުން ޠޫނިސްއަށް ހިޖުރަކުރުމުންނެވެ.
1983ގައި ރޮތުސްޗައިލްޑު ޢާއިލާއިން ކޮންޓުރޯލްކުރާ އައި.އެމް.އެފުން އިކުއެޑޯރގެ ސަރުކާރަށް ދޮޅު ބިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނެއް ލިބުމުގެ ހުއްދަ ހޯދުމަށް ޓަކައި، އިކުއެޑޯރގެ އަމިއްލަ ބޭންކުތަކަށް އިކުއެޑޯރގެ ބޭފުޅު ފަންތީގެ މީހުން ނުދައްކައި ހުރި އަމިއްލަ ދަރަނިތައް ދެއްކުމުގެ ޒިންމާއާ އިކުއެޑޯރގެ ސަރުކާރުން ޙަވާލުވުމަށް މަޖުބޫރުކުރެވުނެވެ. މީގެ އިތުރަށް ވެސް، އިކުއެޑޯރއިން މި ލޯނު ދެއްކޭނެކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް ޓަކައި ކަރަންޓާއި އެ ނޫން ވެސް ޢާންމު ޚިދުމަތްތަކުގެ އަގު ބޮޑުކުރުމަށް އައި.އެމް.އެފުން އަމުރުކުރިއެވެ. މި ފިޔަވަޅުތައް އަޅައިގެން ވެސް އައި.އެމް.އެފުން ބޭނުންވި އަދަދަށް ނަގުދު (ނުވަތަ އެއަށް ވުރެ ބަރާބަރަށް ބުނާ ނަމަ، ސޫދު) ނުލިބުމުން، އީކުއެޑޯރގެ ސަރުކާރުން 000،120 މުއައްޒަފުން ވަޒީފާއިން ވަކިކުރުމަށް އައި.އެމް.އެފު. އިން އަންގައި އިތުރު ކަންކަންކުރުމަށް މަޖުބޫރުކުރުވިއެވެ.
ޓެލްއަވީވުގެ މޭޔަރގެ މަޤާމަށް ޖެނެރަލް ޝްލޮމޯ ލަހަތު (Shlomo Lahat) އަލުން އިންތިޚާބުކުރުމަށް މަސައްކަތްކުރާ ކޮމެޓީގެ ޗެއާރމަންކަމުގައިވާ ހެއިލްބްރަން (Heilbrun) އޮކުޓޫބަރ މަހު ތެރޭގައި ބުންޏެވެ.
[އަހަރެމެންގެ އަޅުންގެ ގޮތުގައި މި ތަނުގައި އުޅޭން އެއްބަސްނުވާކަމަށްވާ ނަމަ، އަހަރެމެންނަށް ޖެހޭނީ ހުރިހައި ފަލަސްޠީނު މީހުން މަރައިލާށެވެ.]
ބޭރޫތުގައި އެމެރިކާގެ މެރީން ސިފައިން ތިބޭ މަރުކަޒަކަށް ޓުރަކެއް ފުރެންދެން ޖަމާކޮށްފައިވާ ގޮވާތަކެތި ބޭނުންކޮށްގެން އޮކުޓޫބަރު 23ގައި ދިން ޙަމަލާއެއްގައި އެ މަރުކަޒު އެއްކޮށް ކުދިކުދިކޮށްލެވުނެވެ. މި ޙަމަލާގެ ނަތީޖާއެއްގެ ގޮތުން އެމެރިކާ ސިފައިންގެ 241 މީހުން މަރުވިއެވެ. [ބައި ވޭ އޮފު ޑިސެޕުޝަން] (ހީލަތްތެރިކަމުގެ ގޮތުން) މި ފޮތުގައި ކުރީގެ މޮސާދުގެ އޭޖެންޓެއްކަމުގައިވާ ވިކުޓަރ އޮސްޓުރޮވުސްކީ (Victor Ostrovsky) ކަށަވަރުކޮށްދީފައިވާ ގޮތުގައި މި ޙަމަލާގެ މަޢުލޫމާތު އިސްރާއީލަށް ކުރީން ލިބިފައިވެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ކަމާ މެދު އެމެރިކާ ސަރުކާރަށް އިންޒާރުކުރާކަށް އެ މީހުން ބޭނުމެއްނުވިއެވެ.
[ޖޫޒް އެންޑު ޖުޑައިޒަމް އިން ދި ޔުނައިޓެޑު ސްޓޭޓުސް: އެ ޑޮކިއުމެންޓުރީ ހިސްޓުރީ] (އެމެރިކާގައި ޔަހޫދީންނާއި، ޔަހޫދީދީން: ލިޔުމުން ސާބިތުކޮށްދޭ ތާރީޚެއް) މި ފޮތް، މާރކު ލީ ރަފައެލް (Marc Lee Raphael) މި އަހަރު ޝާއިޢު ކުރިއެވެ. އެމެރިކާގައި ހިންގުނު އަޅުންގެ ވިޔަފާރިއާ މެދު މި ފޮތުގައި އޭނާ މިހެން ބުނެފައިވެއެވެ.
[އަޅުންގެ ވިޔަފާރީގައި ޔަހޫދީ ސާދާގަރުން މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކުރިއެވެ. ޙަޤީޤަތަށް ބުނާ ނަމަ، ޢާންމު ގޮތެއްގައި އެ ވިޔަފާރީގެ އެންމެ ކުރީގައި އުޅުނީ ޔަހޫދީ ސާދާގަރުންނެވެ.]
1984ގައި މޮސާދުން އިސްރާއީލުގައި ހުންނަ "ކުފާރު ސިރްކިން" ތަމްރީނުދޭ މަރުކަޒުގައި ސްރީލަންކާ ސަރުކާރުގެ ޚާއްޞަ ފައުޖުތަކުގެ މެންބަރުންނާއި، ތަމަޅަ ޓައިގަރު ބާޣީންގެ ބަޔަކު އެކީ އެއް ވަގުތެއްގައި ތަމްރީނުކުރިއެވެ. މިއީ ހަނގުރާމަތަކުގައި ދެ ފަރާތަށްމެ ފައިސާ ދިނުމުގައި ރޮތުސްޗައިލްޑު ޢާއިލާގެ އާދަކާދައަށް ވުރެ ތަންކޮޅެއް ފެންވަރުމަތީ ކަމެކެވެ.
1985ގައި [ދަ ލައިފު އޮފު އެން އެމެރިކަން ޖޫ އިން ރެސިސްޓު މާރކުސިސްޓު އިޒްރެއިލް] (ނަސްލީ އިމްތިޔާޒުން ފުރިފައިވާ މާރކުސިސްޓު އިސްރާއީލުގައި އެމެރިކާގެ ޔަހޫދީއެއްގެ ޙަޔާތް)، ޖެކު ބާރންސްޓައިން (Jack Bernstein) ޝާއިޢުކުރިއެވެ. އެ ފޮތުގައި ވެއެވެ.
[އޭ އަހުރެންގެ ޞަހުޔޫނީ އަޚުންނޭވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ އުކުޅުތައް އަހުރެން ވަރަށް ރަނގަޅަށް ދެނެހުރީމެވެ. ތިޔަބައިމީހުންގެ އަޑި ނޭނގޭ ނުބައި ޙަރަކާތްތައް ބޭޒާރުކުރާން މަސައްކަތްކުރާ ކޮންމެ މީހަކު ހިމޭންކުރުމަށް ތިޔަބައިމީހުން ބޭނުންކުރާ އުކުޅުތަކެވެ. އެއްވެސް މީހަކީ ޔަހޫދީނޫން މީހެއް ނަމަ، ތިބާއަކީ ޔަހޫދީންނާ އިދިކޮޅު މީހަކުކަމުގައި ތިޔަބައިމީހުން އެ މީހާއާ ދިމާއަށް ގޮވަމުއެވެ. އެ ދަޢުވާއަކީ ތިބާގެ އަމަލުތައް ފޮރުވުމަށް ޓަކައި ބޭނުންކުރެވޭ ފަރުދާއެއް ފިޔަވައި އެހެން އެއްޗެއްނޫނެވެ. ނަމަވެސް ތިބާމެންގެ އަމަލުތައް ބޭޒާރުކުރަނީ ޔަހޫދީއެއް ކަމުގައި ވަނީ ނަމަ، އޭނާއާ މެދު ތިޔަބައިމީހުން ބޭނުންކުރަނީ މުޅިން އެހެން އުކުޅުތަކެކެވެ. އެ ފަދަ ޙާލަތުގައި ތިޔަބައިމީހުން ފުރަތަމަ ކުރާ ކަމަކީ އެ ތުހުމަތުތަކަށް އިންކާރުކުރުމެވެ. އެ މަޢުލޫމާތު އެހައި ފުޅާ ދާއިރާއެއްގައި ނުފެތުރޭނެކަމަށް ހީކޮށެވެ.''
އޭގެފަހުން މޮސާދުން ބާރންސްޓައިން މަރައިލިއެވެ.
ނިއުކުލިއަރު ޓައިމިންގ ޑިވައިސްތަކެއް އިސްރާއީލަށް ސުމަގުލްކުރުމުގެ ތުހުމަތުގައި "މިލްކޯ" (MILCO) ކުންފުނީގެ ވެރިޔާ ރިޗާރޑު ސްމައިތު (Richard Smyth) ހައްޔަރުކުރެވުނެވެ. (ނުނިމޭ)