ކަމެއްގައި މީހަކަށް ޝަފާޢަތްތެރިވުމުގެ މާނައަކީ އެ ކަމެއް ކުރުމުގައި ވާގިވެރިވުމެވެ. އެ ކަމެއް ޙާޞިލުކުރުމުގައި އެހީތެރިވުމެވެ. އެކަމެއް ކުރުމަށް ޓަކައި މަގު ތަނަވަސްކޮށްދިނުމެވެ.

ހެޔޮކަންތައް ކުރުމުގައި މީހުންނަށް ޝަފާޢަތްތެރިވުމަކީ ﷲ ތަޢާލާ އެ ކަމަށް ތާރީފުކުރައްވައިފައިވާ ކަމެކެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ((مَّن يَشْفَعْ شَفَٰعَةً حَسَنَةً يَكُن لَّهُۥ نَصِيبٌ مِّنْهَا[1] - ހެޔޮ شفاعة އަކުން شفاعة ތެރިވާ މީހާޔަށް އޭގެ (ދަރުމައިން) ބައެއް ވެއެވެ.)) 

އެހެނަސް އާޚިރަތްދުވަހަށް ބަލާ އިރު އެއްވެސް މީހަކަށް އެހެން މީހަކަށް ޝަފާޢަތްތެރިވެވޭނީ ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަ ތަޢާލާ އެ ކަމަށް ހުއްދަދެއްވި މީހަކަށެވެ. މާތް ﷲ ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ((مَن ذَا ٱلَّذِى يَشْفَعُ عِندَهُۥٓ إِلَّا بِإِذْنِهِ[2] - އެކަލާނގެ إذنފުޅާ ނުލައި އެކަލާނގެ حضرةގައި شفاعة ތެރިވާނޭ މީހަކީ ކާކުހެއްޔެވެ؟))

ވީމާ ޝަފާޢަތަކީ ކަމެއް ކޮށްދެވިދާނެކަމަށް ބެލެވޭ މީހެއްގެ ކިބައިން ހެޔޮކަމެއް ބޭނުންވެގެން މީހަކަށް އެ ކަން ކޮށްދިނުމަށް ޓަކައި ވާސިޠާއަކަށް ވުމެވެ. އިބްރާހީމު u އެކަލޭގެފާނުގެ ބަފައިކަލުންނަށް ފާފަފުއްސަވާދެއްވުމަށް ޓަކައި ﷲގެ ޙަޟުރަތުގައި ދެންނެވި ދެންނެވުމަކީ މި ފަދަ ކަމެކެވެ. (( سَأَسْتَغْفِرُ لَكَ رَبِّىٓ ۖ إِنَّهُۥ كَانَ بِى حَفِيًّا[3] - ބައްޕައަށް ފާފަފުއްސެވުން އެދި، އަޅުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެއަށް دعاء ކުރާހުށީމެވެ. ހަމަކަށަވަރުން، އަޅުގެ މައްޗަށް ނުހަނު އޯގާވަންތަ ކަލަކުކަމުގައި، އެކަލާނގެ ވޮޑިގެންވެއެވެ.))

އެއްދުވަހަކު ކީރިތި ރަސޫލާ r ގެ އަރިހުގައި ޞަޙާބީންތަކެއް ތިއްބަވަނިކޮށް މީހަކު އަންނަ ތަން ފެނިވަޑައިގެން އެ ބޭކަލުންނަށް ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ބައްލަވައިލައްވައިފައި ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. [މި މީހާ އެ އަންނަނީ އެއްޗަކަށް ބޭނުންވެގެންނެވެ. އިރާދަކުރެއްވިއްޔާ  ތިމަންކަލޭގެފާނު އެ މީހާއަށް އެ އެއްޗެއް ދެއްވާހުށީމެވެ. އޭނާ ތިމަންކަލޭގެފާނުގެ އަރިހުން އެ ކަމަށް އެދިއްޖެ ނަމަ ތިޔަބައިމީހުން އޭނާއަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާށެވެ! ތިޔަބައިމީހުންގެ ޝަފާއަތަށް މާތް ﷲ  ސަވާބުދެއްވާނެއެވެ.] ﷲ އިރާދަކުރައްވާ ކަމެއް އެކަލާނގެ ރަސޫލާގެ ދޫފުޅުމަތީން ކަނޑައަޅުއްވައެވެ.

އެ މީހާ އައިސް އިށީނދެއްޖެއެވެ. އެކަމަކު އެއްވެސް އެއްޗެއް ނުބުނެ ހަނުއިނެވެ. އެހިނދު ރަސޫލާ صلى الله وسلم ވިދާޅުވިއެވެ. ތިބާ ތިޔަ އައީ ބޭނުމަކާހެއްޔެވެ؟ އޭނާ ދެންނެވިއެވެ. ﷲގެ ރަސޫލާއޭވެ! އާދޭހެވެ! މިހެން ދަންނަވައިފައި އޭނާގެ ބޭނުންތައް ރަސޫލުﷲގެފާނަށް ދަންނަވައިފިއެވެ.

-           އެހިނދު އަޞްޙާބުބޭކަލުން ދެންނެވިއެވެ. އެނާއަކީ ކަލޭގެފާނުގެ ދަރުމަވަންތަކަމުގެ އަހުލުވެރިއެކެވެ.

-           އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ! އޭނާގެ ކިބައިން ހެޔޮކަމެއް މެނުވީ އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެނިފައެއް ނުވެއެވެ.

-           އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއެވެ! އޭނާއަށް އިޙުސާންތެރިވެވަޑައިގަންނަވާށެވެ! ކަލޭގެފާނުގެ ކިބައިން އަޅުގަނޑުމެންނަށް އިޙުސާންތެރިކަން ނޫން ކަމެއް ފެނިފައެއްނުވެއެވެ.

-           އެ ބޭކަލުން އޭނާއަށް ޝަފާޢަތްތެރިވެވަޑައިގަތް ގޮތާ މެދު އޭނާ ވަރަށް އުފާވިއެވެ. އޭނާއަކީ އެބޭކަލުންގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ މީހެއްކަމުގެ އިޙްސާސް އޭނާއަށް ކުރެވުނެވެ.

-           އެއް ބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކު ދެކެ ލޯބިވާ މި ފަދަ މުޖުތަމަޢެއް ފެންނާނެ ބާވައެވެ. އެއީ އެއް ބަޔަކު އަނެއް ބަޔެއްގެ ބޭނުންތައް ފުއްދައިދޭ ޖަމާޢަތެކެވެ. އެއީ އެކަކު އަނެކަކަށް ބާރުދީ ވާގިވެރިވާ މުޖުތަމަޢެކެވެ. އެކަކު އަނެކަކަށް ޚިދުމަތްކޮށްދޭ މުޖުތަމަޢެކެވެ.
އެހިނދު ކައު ރަސޫލާ صلى الله عليه وسلم ހިނިވަރުނަކުރެއްވިއެވެ. އިތުރު މުސްލިމަކު އިސްލާމީ އުންމަތަށް ލިބުނީތީއެވެ.

މުސްލިމުންނަކީ އެކަކު އަނެކަކަށް  އަޅައިލާ ބަޔެކެވެ. ލޯތްބާއި ކުލުނާއި އެއްބަނޑުއެއްބަފާކަމުގެ އުޚުއްވަތްތެރިކަމުގެ އިޙްސާސްތަކުން ބެނދެވިގެންވާ ބަޔެކެވެ. އެއް ބިތް އަނެއް ބިތަށް ވާގިދޭ ބިނާއެއް ފަދަ ބަޔެކެވެ. މި ބިނާގެ  ކޮންމެ ގައުބުރިއަކީ މި ބިނާ ހަރުދަނާކޮށްދޭ ގައުބުރިއެކެވެ. ކޮންމެ ތަނބަކީ މުޅި ބިނާ ކޮޅަށްނަގައި ބެހެއްޓުމުގައި ވާގިދޭ އެއްޗެކެވެ. ރަސޫލުﷲ r ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. ((مَثَلُ الْمُؤْمِنِينَ فِى تَوَادِّهِمْ وَتَعَاطُفِهِمْ وَتَرَاحُمِهِمْ مَثَلُ الْجَسَدِ إِذَا اشْتَكَى مِنْهُ عُضْوٌ تَدَاعَى سَائِرُ الْجَسَدِ بِالسَّهَرِ وَالْحُمَّى ^[4]- އެއް ބަޔަކު އަނެއް ބަޔަކަށް ކުލުނުވެރިވުމާއި، އޯގާވެރިވުމާއި، އަޅައިލުމުގައި، މުއުމިނުންގެ މިސާލަކީ އެއް ހަށިގަނޑުގެ މިސާލެވެ. އެ ހަށިގަނޑުގެ ގުނަވަނެއް ޝަކުވާއެއް ކޮށްފި ނަމަ ހަށިގަނޑުގެ އެހެން ހުރިހައި ބައިތަކެއް ހުންއައުމާއި، ނިދިނައުމުގައި އެއާ އެކު އެކަތިގަނޑަކަށް ވެދެއެވެ.))

ޞާލިޙު އަޅުން އެއް ބަޔަކު އަނެއްބަޔަކު ދެކެ ލޯބިވުމުގެ ސަބަބުން ޤިޔާމަތްދުވަހުން އެބައިމީހުން  މަޙުޝަރުކުރެއްވޭނީ އެކުގައެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ r ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. ((المَرْءُ مع مَن أَحَبَّ [5] - މީހާ ވާނީ އޭނާ ލޯބިވާ މީހަކާއެކުގައެވެ.)) އެ މީހުން ދެކެ ލޯބިވުން ޝަފާޢަތަކަށް ވާނެއެވެ.

ރަމަޟާން މަހަކީ ޝަފާޢަތުން ފުރިފައިވާ ޝަފާޢަތުގެ މަހެވެ. މި މަހުގައި ހިފާ ރޯދައަކީ އާޚިރަތް ދުވަހުން ރޯދަވެރިޔާއަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެ އެއްޗެކެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާން ގިނަގިނައިން ކިޔެވުމަކީ އޭގެ އަހުލުވެރީންނަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެ އެއްޗެކެވެ. ލޮބުވެތި ރަސޫލާ r ދެއްވައިފައިވާ ހެޔޮ ޚަބަރު އަހާށެވެ! އެކަލޭގެފާނު ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. ((الصِّيامُ والقُرآنِ يَشفعانِ للعبدِ؛ يقولُ الصِّيامُ: ربِّ إنِّي مَنعْتُهُ الطَّعامَ والشَّهواتِ بالنَّهارِ؛ فشفِّعني فيه، ويقولُ القرآنُ: مَنعْتُه النَّومَ باللَّيلِ؛ فشفِّعْني فيه، فيُشَفَّعانِ [6]-  ރޯދައާއި ޤުރްއާން، އަޅާއަށް ޝަފާޢަތްތެރިވާނެއެވެ. ރޯދަ ދަންނަވާނެއެވެ. މި އަޅާގެ ވެރިރަސްކަލާކޮ! މި އަޅާ އޭނާއަށް ދުވާލުގެ ވަގުތުތަކުގައި ކާނާއާއި ޝަހުވަތްތައް މަނާކުރީމެވެ. ފަހެ މި އަޅާއަށް  ޓަކައި އޭނާއަށް ޝަފާޢަތްލައްވައިފާނދޭވެ! އަދި ޤުރްއާން ދަންނަވާނެއެވެ. މި އަޅާ އޭނާ ރޭގަނޑުގެ ނިދިން މަޙުރޫމުކުރީމެވެ. ފަހެ މި އަޅާއަށް ޓަކައި އޭނާއަށް ޝަފާޢަތްލައްވައިފާނދޭވެ! ފަހެ އެ ދެ ފަރާތަށްޝަފާއަތްލެއްވޭނެއެވެ.))

މަރުޖާ: