މުސްލިމު އަންހެނުންނަކީ ރަމަޟާން މަހުގައި އެމީހުންގެ އަޅުވެރިކަމުގައްޔާއި ސުލޫކުގައްޔާއި ގެވެހިކަމުގައި ވަރަށް ޚާއްޞަ ބަޔެކެވެ. ސަވާބާއި ދަރުމަ ދެއްވުމުގައި މާތް ﷲ ތަޢާލާ އަންހެނުންނާއި ފިރިހެނުން ތަފާތެއް ނުކުރައްވައެވެ. މިންތިއަކަށް ނުބައްލަވައެވެ. ﷲ ސުބްޙާނަހޫ ވަ ތަޢާލާ ވަޙީ ކުރެއްވިއެވެ. ((إِنَّ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُسْلِمَاتِ وَالْمُؤْمِنِينَ وَالْمُؤْمِنَاتِ وَالْقَانِتِينَ وَالْقَانِتَاتِ وَالصَّادِقِينَ وَالصَّادِقَاتِ وَالصَّابِرِينَ وَالصَّابِرَاتِ وَالْخَاشِعِينَ وَالْخَاشِعَاتِ وَالْمُتَصَدِّقِينَ وَالْمُتَصَدِّقَاتِ وَالصَّائِمِينَ وَالصَّائِمَاتِ وَالْحَافِظِينَ فُرُوجَهُمْ وَالْحَافِظَاتِ وَالذَّاكِرِينَ اللَّهَ كَثِيرًا وَالذَّاكِرَاتِ أَعَدَّ اللَّهُ لَهُم مَّغْفِرَةً وَأَجْرًا عَظِيمًا  - ހަމަކަށަވަރުން، مسلم ފިރިހެނުންނާއި، مسلم އަންހެނުންނާއި، مؤمن ފިރިހެނުންނާއި، مؤمن އަންހެނުންނާއި، ކިޔަމަންތެރި އަޅުވެރި ފިރިހެނުންނާއި، ކިޔަމަންތެރި އަޅުވެރި އަންހެނުންނާއި، ތެދުވެރި ފިރިހެނުންނާއި، ތެދުވެރި އަންހެނުންނާއި، ކެތްތެރި ފިރިހެނުންނާއި، ކެތްތެރި އަންހެނުންނާއި، ބިރުވެތިވާ ފިރިހެނުންނާއި، ބިރުވެތިވާ އަންހެނުންނާއި، صدقات ދޭ ފިރިހެނުންނާއި، صدقات ދޭ އަންހެނުންނާއި، ރޯދަހިފާ ފިރިހެނުންނާއި، ރޯދަހިފާ އަންހެނުންނާއި، އެއުރެންގެ فرج ތައް ރައްކާތެރިކުރާ ފިރިހެނުންނާއި، (އެއުރެންގެ فرج ތައް) ރައްކާތެރިކުރާ އަންހެނުންނާއި، ގިނަގިނައިން اللَّه ހަނދުމަކޮށް ذِكر ކުރާ ފިރިހެނުންނާއި، ذِكر ކުރާ އަންހެނުންނާއި، އެ އެންމެންނަށްޓަކައި اللَّه ފާފަފުއްސެވުމާއި، ބޮޑުވެގެންވާ ދަރުމަ ތައްޔާރު ކުރެއްވިއެވެ.))  މާތް ﷲ ގެ އެހެން ބަސްފުޅެއްގައި ވެއެވެ. ((مُسْلِمَاتٍ مُّؤْمِنَاتٍ قَانِتَاتٍ تَائِبَاتٍ عَابِدَاتٍ سَائِحَاتٍ ثَيِّبَاتٍ وَأَبْكَارًا  -  (އެއީ) إسلام ވެގެންވާ، إيمان ވެގެންވާ، ކިޔަމަންވާ، توبة ވާ، އަޅުވެރި، ރޯދަހިފާ، ބިކުރުވެރިނޫން އަނބިންނާއި، ބިކުރުވެރި އަނބިންނެވެ.))

ކީރިތި  ރަސޫލާ އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލެއްކަމުގައިވާ  ޙަފްޞަތުގެފާނު ވަރިކުރެއްވުމުން އެކަމަނާ ރުޖޫޢަ ކުރެއްވުމަށް މާތް ﷲ ރަސޫލާއަށް އަމުރު ކުރެއްވިއެވެ. އެއީ ތިން ސަބަބަކަށް ޓަކައެވެ. އެކަމަނާއަކީ ގިނަގިނައިން ރޯދަފުޅު ހިއްޕަވާ ބޭކަނބަލަކަށް ވާތީއެވެ. އެކަމަނާއަކީ ގިނަގިނައިން ރޭ އަޅުކަން ކުރައްވާ ބޭކަނބަލަކަށް ވާތީއެވެ. އެކަމަނާ ސުވަރުގޭގައި އެކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލަކަށް ވާނެތީއެވެ.  ރަމަޟާން މަހުގައި ރޯދަހިފުމާއި ރޭ އަޅުކަން ވެއެވެ. މާތްﷲ އެކަމަނާއަށް މި ދެއްވި މަތިވެރި ޝަރަފުގެ ސަބަބަކީ ރޯދަފުޅު ހިއްޕެވުމާއި ރޭއަޅުކަން ކުރެއްވުމެވެ.

މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އިބްނު ޢުމަރުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ.  ((ޙަފުޞަތުގެފާނު ކީރިތިކުރައްވަން އިންނަވަނިކޮށް ޢުމަރުގެފާނު އެކަމަނާގެ އަރިހަށް ވަޑައިގެންނެވިއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވިއެވެ ތިބާ ތިޔަ ރޮނީ ކީއްވެގެންހެއްޔެވެ؟ ރަސޫލުﷲގެފާނު ތިބާ ވަރި ކުރެއްވީހެއްޔެވެ؟ އަހުރެންނަށް ޓަކައި ތިބާ ރުޖޫޢަކޮށްދެއްވުމަށް އަހުރެން ރަސޫލާއަށް ދަންނަވާނަމެވެ. އެހެނަސް އެކަލޭގެފާނު ތިބާ ދެވަނަފަހަރަށް ވަރިކުރައްވައިފިނަމަ އަހުރެން ދުވަހަކު ވެސް ތިބާއަކާ ވާހަކައެއް ނުދައްކާނަމެވެ.))  މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަނަސުގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ))لمّا طلَّقَ النَّبيُّ ﷺ حفصةَ أتاهُ جِبريلُ عليه السَّلامُ فقالَ راجِعْ حفصةَ ؛ فإنَّها صوّامةٌ قوّامَةٌ ؛ وإنَّها زوجتُكَ في الجنَّةِ  -  ނަބިއްޔާ  ޙަފްޞަތުގެފާނު ވަރިކުރެއްވުމުން އެ ކަލޭގެފާނުގެ އަރިހަށް ޖިބްރީލުފެފާނު ވަޑައިގެން ދެންނެވިއެވެ. ޙަފްޞަތުގެފާނު ރުޖޫޢަކުރައްވާށެވެ! ފަހެ ހަމަކަށަވަރުން އެކަމަނާއަކީ ގިނަގިނައިން ރޯދަފުޅު ހިއްޕަވާ ގިނަގިނައިން ރޭ އަޅުކަން ކުރައްވާ ބޭކަނބަލެކެވެ. އަދި އެކަމަނާއަކީ ސުވަރުގޭގައި ކަލޭގެފާނުގެ އަނބިކަނބަލެކެވެ.))

މުސްލިމު އަންހެނާއަކީ ރަމަޟާން މަހުގައި ވެސް އޭނާގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ އަދާކުރަން އަންގަވާފައިވާ ވާޖިބުތައް އަދާކުރާ މީހެކެވެ. އޭނާ ދުވާލު ރޯދަ ހިފައި ރޭގަނޑު ދަމުނަމާދު ކުރެއެވެ. ތަރާވީޙުނަމާދާއި ޤިޔާމު ކުރެއެވެ. ހަމައެފަދައިން އޭނާ އޭނާގެ ފިރިމީހާގެ ޙައްޤުތައް ވެސް ފުރިހަމައަށް އަދާކުރެއެވެ. މިއިން އެއްވެސް ކަމެއްގައި ރޯދަ ބަހަނާއަކަށް ހަދައިގެން ފަރުވާކުޑަ ނުކުރެއެވެ. އޭނާ ރޯދައިން ތަޤްވާވެރިކަމާއި ކެތްތެރިކަމާއި ބުރަ ތަޙައްމުލުކުރަން އުނގެނެއެވެ.

ޢަލީގެފާނުގެ ދަރިކަލުން ޙަސަނުގެފާނުގެ ދަރިކަލުން އަލްޙަސަން ބިން ޒައިދުގެ ދަރިކަނބަލުން އައްސައްޔިދާ ނަފީސާއަކީ ޞާލިޙު އަޅުވެރި ބޭކަނބަލެކެވެ. އެކަމަނާއަކީ އަޅުވެރި ، ޒާހިދު ވަރަށް ދީލަތި ބޭކަނބަލެކެވެ. އެކަމަނާ އަވަހާރަވީ ރޯދަފުޅަށް އިންނަވަނިކޮށްނެވެ. އެކަމަނާގެ ޙާލުކޮޅު ބޮޑުވެގެން މީސްތަކުން އެކަމަނާއަށް ރޯދަފުޅު ވީއްލެވުމަށް ދެންނެވިއެވެ. އެ ހިނދު އެ ކަމަނާ ވިދާޅުވިއެވެ. ((ހުރި އަޖައިބެއްގެ ބޮޑުކަމާއެވެ! އަހުރެން ރޯދަހިފާތާ 30 އަހަރުވެއްޖެއެވެ. އަހުރެން ﷲއަށް ދަންނަވަމުން މި ދަނީ ރޯދައަށް ހުއްޓާ އެކަލާނގެއާ ބައްދަލުކޮށް ދެއްވުމަށެވެ. ރޯދަ ވީއްލަންވީ ހެއްޔެވެ؟ ތިޔަކަމެއް ނުކުރެވޭނެއެވެ. )) އެކަމަނާ ދުނިޔެ ދޫކުރެއްވިއިރު އޮންނެވީ ކިޔަވާ ވިދާޅުވާށެވެ. އެކަމަނާއަށް އެންމެ ފަހުން ވިދާޅުވެވުނު އާޔަތަކީ : ((قُل لِّمَن مَّا فِي السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ ۖ قُل لِّلَّهِ ۚ كَتَبَ عَلَىٰ نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ  - ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! އުޑުތަކާއި ބިމުގައިވާ ތަކެތި މިލްކުވެގެންވަނީ، ކާކަށްހެއްޔެވެ؟ ކަލޭގެފާނު ވިދާޅުވާށެވެ! اللَّه އަށެވެ. އެކަލާނގެ އަމިއްލަ ذات ފުޅުގެ މައްޗަށް رحمة ކަނޑައަޅުއްވައި ލިޔުއްވާފައިވެއެވެ. (އެބަހީ: އަޅުތަކުންނަށް رحمة ވަންތަވެވޮޑިގަތުމަކީ އެކަލާނގެ ذات ފުޅަށް އެކަލާނގެ ލާޒިމުކުރައްވާފައިވާ ކަމެކެވެ.))

މުސްލިމު އަންހެނާއަކީ ޢަޒީޒުވަންތަ ޣައްފާރުވަންތަ ރަސްކަލާނގެއަށް ޙައްޤުގޮތުގައި ރޯދާހިފާ މީހަކަށް ވާތީ އޭނާ ބޭކާރު ވާހަކަތަކާ ދުރުހެލިވާނެއެވެ. އޭނާއަކީ ނެތިމޮށުމާއި ދެބައޮޑުވުންފަދަ ދުލުގެ ރޯގާތަކާ ދުރުހެލިވެގެންވާ މީހެކެވެ. އޭނާއަކީ ޓްވީޓުތަކުންނާއި ވައިބަރުފަދަ މީސްމީޑިޔާތަކުގައި ޔޯލަ ވާހަކަތައް ދައްކާ މެސެޖް ކުރާނެ މީހެއްނޫނެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ r ވަނީ  ދޫ ރައްކައުތެރިކުރުމަށް ރޯދަވެރިޔާއަށް އަންގަވައިފައެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫ ހުރައިރަތުގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެންވާ ގޮތުގައި މީހަކު ރަސޫލާއަށް ދެންނެވިއެވެ. ((يا رَسولَ اللهِ، إنَّ فُلانةَ يُذكَرُ مِن كَثرةِ صَلاتِها وصَدقَتِها وصيامِها، غيرَ أنَّها تُؤذي جيرانَها بِلِسانِها؟ قال: هيَ في النّارِ، قال: يا رَسولَ اللهِ، فإنَّ فُلانةَ يُذكَرُ مِن قِلَّةِ صيامِها وصَدقَتِها وصَلاتِها، وإنَّها تَتَصدَّقُ بالأَثوارِ مِن الأَقِطِ، وَلا تُؤذي جيرانَها بِلسانِها؟ قال: هيَ في الجنَّةِ  - އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއޭވެ! މިވެނި އަންހެނެއްގެ ނަމާދާއި ޞަދަޤާތާއި ރޯދަތައް ވަރަށް ގިނަ ކަމަށް ބުނެވެއެވެ. އެހެނަސް އޭނާއަކީ އޭނާގެ ދުލުން އަވަށްޓެރީންނަށް ގޯނާކުރާ މީހެކެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީސް ކުރެއްވިއެވެ. އޭނާ ވާނީ ނަރަކައިގައެވެ. ދެންނެވިއެވެ. އޭ ﷲގެ ރަސޫލާއޭވެ! މިވެނި އަންހެނެއްގެ ރޯދަތަކާއި ޞަދަޤާތްތަކާއި ނަމާދުތައް ވަރަށް މަދު ކަމަށް ބުނެވެއެވެ.އޭނާ ޞަދަޤާތްކޮށް އުޅެނީ ކުދިކުދި ޗީޒުކޮޅުކޮޅުންނެވެ. އެހެނަސް އޭނާ  އޭނާގެ ދުލުން އޭނާގެ  އަވަށްޓެރީންނަށް ގޯނާއެއް ނުކުރެއެވެ. އެކަލޭގެފާނު ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. އެކަނބުލޭގެ ވާނީ ސުވަރުގޭގައެވެ. ))

މުސްލިމު އަންހެނާއަކީ ނަމާދުތައް އޭގެ ވަގުތުގައި އަދާކުރާ މީހެކެވެ. އޭނާއަށް ކުޅަދާނަކަން ލިބިގެންވާ ޙާލަތްތަކުގައި އޭނާ މިސްކިތަށް ދާނެއެވެ. އަދި އޭނާއާއެކު އޭނާގެ ދަރީން ވެސް މިސްކިތަށް ގެންދާނެއެވެ. އެއީ އެ ކުދީންނަށް އެކަމަށް ތަމްރީނު ދިނުމަށް ޓަކައެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އިބްނު ޢުމަރުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ r ޙަދީސް ކުރެއްވިއެވެ. ((لا تَمْنَعُوا إماءَ اللهِ مَساجِدَ اللَّهِ  -  ތިޔަބައިމީހުން ﷲގެ އަޅު އަންހެނުން ﷲގެ މިސްކިތްތަކަށް ދިޔުން މަނާ ނުކުރާށެވެ! ))

މުސްލިމު އަންހެނުންނަކީ ރޭއަޅުކަންކުރާ ﷲއަށް އަޅުވެރި ބައެކެވެ. އެމީހުން އެމީހުންގެ ފިރިންނަށާއި ދަރީންނަށް ދަމުނަމާދު ކުރުމަށާއި ރޭއަޅުކަން ކުރުމަށް ވާގިވެރިވެއެވެ. މާތްﷲ ރުއްސުންލެއްވި އަބޫހުރައިރަތުގެފާނުގެ އަރިހުން ރިވާވެގެން ވެއެވެ. ރަސޫލުﷲ r ޙަދީސް ކުރެއްވިއެވެ. ((رَحِمَ اللهُ رَجُلًا قامَ من الليْلِ فصَلّى وأيْقظَ امْرَأَتَهُ فصَلَّتْ فإِنْ أبَتْ نضحَ في وجْهِها الماءَ. رَحِمَ اللهُ امْرأةً قامَتْ من الليلِ فصلَّتْ وأيقظَتْ زَوْجَها فصلّى، فإنْ أبى نَضَحَتْ في وجهِهِ الماءَ  - ރޭގަނޑު ތެދުވެ ނަމާދުކޮށް އޭނާގެ އަނބިމީހާ ނަމާދަށް ޓަކައި ނިދިންނެގި ފިރިހެނާއަށް ﷲ ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ. އެ އަންހެނާ ތެދުވުމަށް ދެކޮޅުހަދައިފިނަމަ އޭނާގެ މޫނަށް ފެންޖަހައިގެން ވިޔަސް ނަންގުވައެވެ. ރޭގަނޑު ތެދުވެ ނަމާދުކޮށް އޭނާގެ ފިރިމީހާ  ނަމާދަށް ޓަކައި ނިދިންނެގި އަންހެނާއަށް ﷲ ރަޙްމަތް ލައްވާށިއެވެ. އެ ފިރިހެނާ ތެދުވުމާ ދެކޮޅުހަދައިފި ނަމަ، އޭނާގެ މޫނަށް ފެންޖަހައިގެން ވިޔަސް އޭނާ ނަންގުވައެވެ.))

(ނުނިމޭ)

މަރުޖާ: