ކޭތަ:

ދިވެހިބަހުން މި ކިޔާ ކޭތަހިފުމަކީ މީގެ 4.53 ބިލިއަން އަހަރު ކުރީއްސުރެ ކައުނުގައި ހިގަމުންދާ ކައުނީ ސުންނަތެކެވެ. ދިވެހިބަހަށް [ކޭތަ] މި ލަފުޒު އުފަންކުރުވީ ސަންސްކިރިތު ލަފުޒެއްކަމަށްވާ "ކެތޫ"އިންނެވެ. އަދި ބުދު ދީނުގައި [ކެތޫ]އާ ގުޅޭ ގޮތުން ތަފާތު ވަހުމުތައް ގެންގުޅެމުން ދެއެވެ. ތަފާތު ދީންތަކުގައި ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް [ކެތޫ] (އަޅުގަނޑުމެން މި ކިޔާ ކޭތަހިފުން) މާނަކުރަމުން މިހާރުވެސް ދެއެވެ. ނަމަވެސް ބުއްދީގެ މައްޗަށް ބުރަވާ އިރު، [އެ ވާހަކަތަކުގައި] އެއްވެސް އުރަތްޕެއް ނުހުރެއެވެ. ދައްކާ ވާހަކަ ދެކޮޅުޖެއްސޭ އެއްވެސް އަސާސެއް ގެނެހެއްނުދެވެއެވެ. 

ކޮންމެއަކަސް މީގެ 1400 އެތައް އަހަރެއްގެ ކުރީން ބާވައިލެއްވެވި ފޮތެއްގައި އޮތް މޫރިތި އާޔަތެއްގައި ﷲ سبحانه وتعالى ވަޙީކުރައްވައިފައިވަނީ ((أَلَمْ تَرَ إِلَى رَبِّكَ كَيْفَ مَدَّ الظِّلَّ وَلَوْ شَاء لَجَعَلَهُ سَاكِنًا ثُمَّ جَعَلْنَا الشَّمْسَ عَلَيْهِ دَلِيلًا - ކަލޭގެފާނުގެ ވެރިރަސްކަލާނގެ، ހިޔަނި ފަތުރުއްވައިފައިވަނީ، ކޮން ފަދައަކުންކަން ކަލޭގެފާނު ދެކެވަޑައިނުގަންނަވަމުތޯއެވެ؟ އަދި އެކަލާނގެ އިރާދަކުރެއްވި ނަމަ، ހިމޭންވެ ހުންނަ އެއްޗެއްކަމުގައި، އެ ހިޔަނި ލައްވައިފީހެވެ. ދެން އެ ހިޔަނީގެ މައްޗަށް، ދަލީލެއްކަމުގައި ތިމަންރަސްކަލާނގެ އެ، އިރު ލެއްވީމެވެ.)) (سورة الفرقان :45)

ކޭތަހިފުމުގެ އަސާސަކީ އިރެވެ. އިރުގެ ދައުރާނާއެވެ. އަދި ދުނިޔެއާއި ހަނދުގެ ވެސް ދައުރާނާ ވެސް މެއެވެ. ﷲ سبحانه وتعالىގެ ސުންނަތުﷲއެވެ. ކައުނީ ނިޒާމެވެ. ކަލެއްގެ ކުޅަދުންވަންތަކަމުގެ ޢިލްމީ އަދި ބުއްދީގެ ވެސް ދަލީލުމެއެވެ. އެންމެ ޒަމާނީ ކައުނީ ކޮސްމޮލޮޖީ އަދި އެސްޓްރޮނޮމީގެ ސާބިތު ޙަގީގަތެވެ. ކަލަކު ވޮޑިގެންވާކަމުގެ އަޤުލީ ދަލީލެވެ. ކައުނީ ނިޒާމުގެ ހުރި ފުރިހަމަކަމެވެ.

އަދުގެ ފަލަކީ ޢިލްމުގެ އެހީގައި މީގެ އެއް ހާސް ނުވަތަ ދެ ހާސް އަހަރަށް ފަހު، ހިފާ ކޭތަތައް ވެސް ފަޅިސިކުންތެއްގެ ހަމަ މިނުގައި މާކުރީން ޙިސާބުޖެހި ބެލޭކަމީ ޒަމާނީ ފަލަކީ ޢިލްމުން އެއްވެސް ޝައްކެއްނެތި ކުރެވެމުންދާ ޙަގީގަތެކެވެ. ބަޔަކު ގަބޫލު ނުކުރިޔަސްވެހެވެ. ކަމެއް ބަޔަކު ގަބޫލުކުރުމާއި ނުކުރުމަކީ އެ ކަމެއްގެ ޙަގީގަތް ނަފީކުރެވޭނެ އަސާސެއް ނޫންކަމީ ޢިލްމީ އަދި ކޮންމެ ސަލާމަތް ބުއްދިއެއް ގަބޫލުކުރާނެ ޙަގީގަތެކެވެ. އެކަމަކު ދެންނެވުނު ގޮތަށް ފަލަކީ ޙިސާބު އެހައި ދަޤީޤުކޮށް އިންސާނުންނަށް ކުރެވެމުންދާ ގޮތަށް ފަލަކީ ޙިސާބެއް އުފަންކުރެވުނީ  އިންސާނުންގެ މޮޅުކަމަކުން ނޫނެވެ. އެއީ ކައުނީ ނިޒާމުގައި ހުރި ފުރިހަމަ ކަމެއެވެ. ދައުރާނާގައި ހުރި ޕްރިސައިސްކަމެވެ. އެ ކަން އެ ގޮތަށް ހުންނާނޭ ވާހަކަ އަނެއްކާ ވެސް މީގެ 1400 އަހަރުގެ ކުރިއަށް ޖެހިލުމުން އެބަ ފެނެއެވެ. ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި މާތް ﷲ ވަޙީކުރައްވައިފައި ވަނީ (( الشَّمْسُ وَالْقَمَرُ بِحُسْبَانٍ ‎﴿٥﴾‏  އިރާއި، ހަނދު، ބަރާބަރު ހިސާބެއްގެ މަތީންހިނގައެވެ.)) (سورة الرّحمن: 5). މިނިޒާމުގެ ދައުރާނާގައި އެކި ފަހަރު އެކި މިންވަރަށް ދައުރާނާ ބާރުވެ ނުވަތަ އަވަސްވެވާ ނަމަ ފަލަކީ ޙިސާބެއް އިސްވެ ބަޔާން ކުރެވުނު ގޮތަށް އެތައް ހާސް އަހަރުތަކެއްގެ ކުރިއަށް ނުވަތަ ފަހަތަށް ހެދުމަކީ މުސްތަޙީލްކަމެކެވެ. ވީހިނދު . . . ސުބްޙާނަﷲ އެވެ. ކައުނު ޚަލްޤްކުރެއްވެވި ފަރާތުގެ ކުޅަދުންވަންތަ ކަމާއެވެ!!! 

2026 ފެބުރުވަރީ 17ގައި ފުރިހަމަ އިރުކޭތައެއް ހިފިއެވެ. އަދި 2026 މާރިޗު 03ގެ ހަނދު އުދާވާ އިރު، ވެސް ހަނދު ކޭތައެއް ހިފައިފައި ހުންނާނެއެވެ. އެ ވަގުތަކީ މި ރަމަޟާން މަހުގެ 15ވަނަ ވިލޭރޭ (ރާއްޖޭގެ ގަޑީން 18ގ. 19މ. 03 ސ. ގައެވެ. މިގޮތަށް ދިމާވުމުން  އެނގި ހާމަވަނީ މި ރަމަޟާން މަސް ވުޖޫދުވުމުގައި ނުވަތަ ރޯދަ މަސް ކަނޑައެޅުމުގައި ރާއްޖެއާއި އިސްލާމީ ގިނަ ޤައުމުތަކުން ގޯހެއް ހަދައިފައި ނުވާކަމެވެ. މި ގޮތުން މައްސަރު އުފަންވާ އުފަންވުންތަކަށް ބަޔަކު ތަބަޢަނުވިޔަސް މައްސަރު ވެސް ޚަލްޤުކުރައްވަނީ ޚާލިޤްވަންތަ ﷲ سبحانه وتعالىއެވެ. މިއީ ބަޙުސަކަށް ޖާގައެއް އޮތް މަޢުޟޫއެއް ނޫން އިނގޭތޯއެވެ.

އިސްވެ ދެންނެވުނު މާރިޗް 03ގައި ހިފާ ކޭތައާ ގުޅޭ ގޮތުން ވާހަކަދައްކައިލުމުގެ ކުރީން ކޭތަހިފަނީ ކިހިނެއްކަން ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ބަޔާންކޮށްލާން ޖެހޭނެކަމަށް މި ޙާލަތުގައި ވެސް ދެކެމެވެ. އެހެނީ ކޭތަހިފުމުގެ އަސާސަކީ އިރުކަން ވަރަށް ސާފުކޮށް މިހާރުވަނީ އަޅުގަނޑުމެން ނަށް އޮޅުންފިލައިފައެވެ. އަދި ކޭތައެއްހިފާނީ ކީއްވެގެންކަން ވެސް އެނގޭންޖެހޭތީއެވެ.

ދެންނެވުނު އިރުކޭތަ، 2026 ފެބުރުވަރީ 17ގައި ހިފި އިރުކޭތަ ހިފުމުން ސާބިތުވާ ޢިލްމީ ޙަގީގަތަކީ ފެބުރުއަރީ 17ގައި ރާއްޖެ ގަޑީން 17ގ. 01 މ.ގައި އިރާއި ހަނދު ހުރީ އިރާއި ހަނދު އެކަތި އަނެކައްޗަން އޮލަބަށާއި ރަހައަށްކަމެވެ. މި ނޫން ގޮތަކަށް ހުރެއްޖެ ނަމަ، އިރު ކޭތައެއް ނުހިފާނެއެވެ. ހަމަ މިބީދައިން ހަނދު ކޭތަ ވެސް ހިފަނީ އިރާއި ހަނދާއި °180ގެ އެންގަލްއަކަށް ދިއުމުންނެވެ.

މި ގޮތުން ބަލާ އިރު، 2026 މާރިޗު 3ވަނަ ދުވަހުގެ 18ގ. 19މ. 03 ސ.ގައި މާލެއަށް ހަނދު އުދަވެއެވެ. އަދި ހަނދާއި ދުނިޔެއާއި ދެމެދުގެ ދުރުމިނަކީ 381860 ކިލޯމީޓަރެވެ. ވީމާ މި ފަހަރު މި ފެންނަނީއަކީ މާހަނދެއް ނޫން އިނގޭތޯއެވެ. ހަނދު އުދަވާ އިރު، ހުންނާނީ ކޭތަހިފައިފައެވެ. އެއީ ފަނޑު ހިޔަނި ކޭތައެކެވެ. ހަނދުގެ އެވަގުތުގެ ލޯކަލް އަވަރ އޭންގަލްއަކީ °269 '40.5 (ޑިގްރީ/ދަގީގު)އެވެ. އަދި ޑިކްލަނޭޝަންއަކީ °5 '56.7 (ޑިގްރީ/ދަގީގު) އުތުރެވެ. ހަމަ މިވަގުތު އިރުގެ ލޯކަލް އަވަރ އޭންގަލްއަކީ °90  '19.2 (ޑިގްރީ/ދަގީގު)އެވެ. އަދި އިރުގެ ޑިކްލަނޭޝަންއަކީ °6  '41.4 (ޑިގްރީ/ދަގީގު) ދެކުނެވެ. ވީމާ ހަނދު ހުރި ޕޮޒިޝަނަށް ބަލާ އިރު، މާލެއިން ފަށައިގެން ހުޅަނގަށް ގޮސް °270ގެ އޭންގަލެއްގައި ހަނދު ހުރިކަން ފަލަކީ ޙިސާބުން އެނގެއެވެ. އަދި އެހެންމެ އިރު ހުރި ޕޮޒިޝަނަށް ބަލާ އިރު އިރުގެ ލޯކަލް އަވަރ އެންގަލްއަކީ މާލެއިން ފެށިގެން °90ގެ އަވަރ އެންގަލެއްގައި، އިރު ވެސް ހުރިކަން ފަލަކީ ޙިސާބުން ސާބިތުވެއެވެ. އިރާއި ހަނދުގެ ޑިކްލަނޭޝަނަށް ބަލާއިރު ހަނދު ހުރީ އުތުރުން ގާތްގަނޑަކަށް °6ގައެވެ. އިރު ހުރީ ދެކުނުން ވެސް ގާތްގަޑަކަށް °6ގައެވެ. ވީމާ ހަނދު ކޭތަ އެއް ހިފުމުގެ ޝަރުޠުތައް ފަލަކީ ޙިސާބުން ބަލާއިރު ފުރިހަމަވީއެވެ. މި ގޮތަށް އިރާއި ހަނދަށް ދިމާވުމަށްފަހު ޑިޕްރެޝަނެއް ނުވަތަ ސާރކިއުލޭޝަނެއް އުފެދިއްޖެނަމަ ބޮޑުރާޅުއެރުމުގެ ފުރުޞަތު ވެސް އުފަންވީއެވެ.

2026 މާރިޗު 03ގައި ރާއްޖެ ގަޑީން 13ގ. 44 މ. 25 ސ.ގައި ފަނޑުހިޔަނި ކޭތަ (ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕްސް) ހިފާން ފަށާނެއެވެ. ނަމަވެސް އެ ވަގުތު ހަނދު ރާއްޖެއަށް އަދި އުދަނުވާތީ ހަނދު ނުފެންނާނެއެވެ. 14 ގ. 50 މ. 07 ސ.ގައި ކަޅުހިޔަނި ކޭތަ (ޕާޝިއަލް އިކްލިޕްސް)އަށް ބަދަލުވާން ފަށާނެއެވެ. އަދިވެސް ހަނދު ހުންނާނީ އުދަރެހަށް ވުރެ ތިރީގައެވެ. 16 ގ. 04 މ. 03 ސ.ގައި ފުރިހަމަ ކަޅުހިޔަނި ކޭތައަކަށް ބަދަލުވާން ފަށާނެއެވެ. މި ޙާލަތުގައި ވެސް ހަނދު ރާއްޖެއަކަށް އުދައެއްނުވާނެއެވެ. 16 ގ. 33 މ. 46 ސ.ގައި ކަޅުހިޔަނި ކޭތަ ފުރިހަމަވާނެއެވެ. މިއީ ކޭތަ އެންމެ ބޮޑަށް ހިފާ ވަގުތެވެ. ދެން އެއަށް ފަހު، ކޭތަ ވީއްލާންފަށާނެއެވެ. މި ޙާލަތުގައި ވެސް ރާއްޖެއަކަށް ހަނދެއް އުދައެއްނުވެއެވެ. މިއަށް ފަހު ދެން ހަނދުގެ ޙާލަތު 17 ގ. 02 މ. 49 ސ.ގައި ފުރިހަމަ ކަޅުހިޔަނި ކޭތަ ނިމޭން ފަށައެވެ. އަދި  18ގ. 17 މ. 15 ސ.ގައި ޕާޝިއަލް އިކްލިޕް (ހަނދުގެ އެއްބައި ކަޅުވެފައި ހުންނަ) ނިމި، ފަނޑުހިޔަނި ކޭތައަށް ބަދަލުވާން ފަށައެވެ. 2026 މާރިޗު 03ގައި މާލެއަށް ހަނދު އުދަވާނީ 18 ގ. 19 މ. 03 ސ. ގައެވެ. މިއީ ޕާޝިއަލް އިކްލިޕްސް (ހަނދުގެ އެއް ބައި ކަޅުވެފައި ހުންނަ ކޭތަ) ނިމި ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕްސްއަށް ހަނދުކޭތަ ބަދަލުވާން ފެށޭ ވަގުތެވެ. ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕްސް، (ފަނޑު ހިޔަނި ކޭތަ) ދެމިގެން ދާނީ 19ގ. 23މ. 06 ސ.އާ ހަމައަށެވެ. މި ކޭތައިގެ ދިގުމިނަކީ 5ގ. 38މ. 41 ސ.އެވެ. މި ކޭތައަކީ ރެޑްބްލަޑް މޫން ނުވަތަ ލޭރަތް ހަނދު ކޭތައެވެ. ރާއްޖެއަށް ހަނދު އުދަވާ އިރު، ކޭތައިގެ ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕް ނުވަތަ ފަނޑުހިޔަނި ކޭތަ ހިފައިފައި ހުންނާނެއެވެ. އަދި މިއީ ލޭރަތް ހަނދެއްކަމުން ފަނޑު ހިޔަނި ކޭތައެއްކަމުގައިވީ ނަމަ ވެސް މޫސުން ގޯސްނުވެ އުޑުމަތީގައި ވިލާބޯ ނޫން ނަމަ، ލޭރަތްހަނދުގެ އަސަރު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް، ހަނދު އަރާ އިރު، ފެންނާން ހުންނާނެއެވެ.

މިއީ މާލެއަށް ލައްވާ ހަނދު ކޭތައެއްކަމުން މި ކޭތަ ބައްލަވާން ކޮންމެހެން ބޭނުންފުޅު ނަމަ ދަރުމަވަންތަ ހޮސްޕިޓަލް ކަހަލަ އުސްތަނެއްގެ މައްޗަށް ވަޑައިގެން ރަނގަޅު ފެންވަރެއްގެ ޓެލަސްކޯޕަކުން ބައްލަވައިފި ނަމަ، ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕްސް ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެނިވަޑައިގަންނަވާނެއެވެ. ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕްސް ނުވަތަ ފަނޑުހިޔަނި ކޭތަ ނިމޭ ގަޑިއަކީ ރާއްޖެ ގަޑީން 19ގ. 23މ. 06 ސ.އެވެ. އަދި މި ފަހަރު މި ހިފާ ކޭތައަކީ ލޭރަތް ހަނދުކޭތައަކަށްވާތީ ޕެނަމްބަރަލް އިކްލިޕްސް ނިމިގެން ދާއިރު އޭގެ އަސަރު ކޮންމެވެސް ވަރަކަށް ހުރުން އެކަށީގެންވެއެވެ. އެހެނީ ލަފާކުރެވޭ ގޮތުގައި އެރޭގެ މޫސުމް ރަނގަޅުވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ވީ ހިނދު، 2026 މާރިޗު 03 ވިލޭރޭ (ރަމަޟާން މަހުގެ 15ވިލޭރޭ) ކޭތައެއް ހިފައިގެން ކުރާންޖެހޭ ހުރިހައި ކަމެއް ވެސް ދީނީ ގޮތުން އެ ރޭ ކުރާން ޖެހޭނެކަމަށް އަޅުގަނޑު ދެކެމެވެ.

ރެޑްބްލަޑް މޫން ނުވަތަ ލޭރަތް ހަނދަކީ، ކޭތައިގެ ވާހަކަ ދައްކާ އިރު، އެނގޭން ޖެހޭ ވައްތަރުތަކެކެވެ. ހަނދުކޭތައިގެ ވައްތަރުތަކަށް ބަލާ އިރު، ކޭތަ ހުންނަނީ، ފުރިހަމަ ކޭތައާއި،  ކަޅުހިޔަނި ކޭތައާއި ފަނޑު ހިޔަނި ކޭތައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި ރެޑްބްލަޑް މޫން ނުވަތަ ލޭރަތް ހަނދު ކޭތަ، ނުވަތަ ރިންގް ކޭތައަކީ ވެސް ފުރިހަމަ ކޭތައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވައްތަރުތަކެވެ.

ރެޑްބްލަޑް މޫން ނުވަތަ ލޭރަތް ހަނދު:

ރެޑްބްލަޑް މޫން ނުވަތަ ލޭރަތް ހަނދު ކޭތައަކީ ވެސް ފުރިހަމަ ކޭތައިގެ ތެރޭގައި ހިމެނޭ ވައްތަރެކެވެ. ހަނދަށް ރަތްކުލައަރާ ސަބަބަކީ އިރުން އަންނަ ބައެއް (ޝޯޓްވޭވް ރޭޑިއޭޝަން) ދޯދިތައް ދުނިޔޭގެ އެޓްމޮސްފިޔަރއަށް ވަންނައިރު، ދުނިޔޭގެ ފަށަލަތަކުގެ ތެރެއަށް އެ ދޯދިތައް ވަންނަ ހިނދު، ފެތުރިގެންދާ ދިއުމުގެ ތެރެއިން ލެބިގެން (ރިފްރެކްޓް/ބެންޑް) ގޮސް ހަނދަށް ނުފޯރާތީ ދިމާވާ ގޮތެކެވެ. އެ ދޯދިތައް ދުނިޔޭގެ ފަށަލަތަކަށް ވަންނަ ހިނދު،  ލެބިގެންދާ ގޮތް މެދުވެރިކުރުވަނީ ރިފްރެކްޝަންގެ ސަބަބުންނެވެ. އަދި ބައެއް ދޯދިތައް އެޓްމޮސްފިއަރުގެ ތެރެއަށް އެބްޒޯބްވެ ގެއްލި ހުސްވެގެން ދެއެވެ. އެހެނީ ދުނިޔޭގެ އެޓްމޮސްފިއަރު މަސައްކަތްކުރަނީ ފިލްޓަރުކުރާ ލެންސެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މި ގޮތަށް އެންމެ ފަސޭހައިން ގެއްލި ހުސްވެގެންދަނީ ނޫކުލަ އުފައްދައިދޭ ޝޯޓްވޭވް ރޭޑިއޭޝަންގެ ދޯދިތަކެވެ. ނަމަވެސް ލޯންގް ވޭވް ރޭޑިއޭޝަން ދޯދި ރަތްކުލަ ނުވަތަ އޮރޭންޖް ކުލަ އުފައްދައިދޭ ދޯދިތައް ލެނބިގެން ދަނީ ހަނދާ ދިމާއަށްކަމަށްވާތީ މި ޙާލަތުގައި ހަނދުކޭތަ ހިފަމުންދާ އިރު، ހަނދު ފެންނާނީ ރެޑްބްލަޑް ނުވަތަ ލޭރަތް ހަނދެއްގެ ގޮތުގައެވެ.

ހަމަ އެހެންމެ ކޮންމެ އިރުއެރުމަކާއި އިރުއޮއްސުމަކުން ފެނިގެން އެ ދާ ރަތްވިލާތަކަކީ މި ކަމުގެ ޙަގީގަތްތަކެވެ. ބައެއް ފަހަރު ދުނިޔޭގެ އެޓްމޮސްފިޔަރއަށް އަންނަ ބަދަލުތަކުގެ ސަބަބުން، ހަނދުގެ ކުލައަށް ބަދަލުތައް އަންނަ އައުމަކީ ދުނިޔޭގެ އެޓްމޮސްފިއަރގެ ތަބީޢަތެވެ. އެއީ ފިނޯމިނަލް ކަމެކެވެ.

ކޭތަހިފުމުގެ އަސާސަކީ އިރެވެ. އިރުގެ ދައުރާނާއެވެ. އަދި ދުނިޔެއާއި ހަނދުގެ ދައުރާނާ ވެސް މެއެވެ. ﷲ سبحانه وتعالىގެ ސުންނަތުﷲއެވެ. ކައުނީ ނިޒާމެވެ. ކަލެއްގެ ވަޙުދާނިއްޔަތުކަމެވެ. ނުވަތަ އެއްކައު ވަންތަކަމެވެ. ކަލަކު ވޮޑިގެންވާ ކަމުގެ އަގުލީ ދަލީލެވެ. ކައުނީ ނިޒާމުގެ ހުރި ފުރިހަމަކަމެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންނަކީ ޤައުމުގެ ގޮތުން ކިތަންމެ މީސް މަދު ބައެއްކަމުގައިވިއަސް، ޢިލްމީ ގޮތުން ކުރިއެރުމަށް ޓަކައި ވަރަށް ބޮޑެތި ހޭދަތައްކުރަމުން ގެންދާ ބަޔެކެވެ. ވީ ހިނދު އެސްޓޮރޯނޮމިކަލް އޮބްޒަވޭޓަރީއެއް ރާއްޖޭގައި އަޅުއްވައިދެއްވާނީ ކޮން އިރަކުން ކޮން ވެރިއެއްބާވައޭ އަޅުގަނޑުގެހިތަށް އަރައެވެ. އެ ފަދަ އޮބްޒަވޭޓަރީއެއް އެޅިއްޖެ ނަމަ ދިވެހި ޤައުމަށް ވަރަށް ގިނަ ގޮތްގޮތުން ފާއިދާތަކެއް ކުރުވާނެއެވެ. ދީނީ ގޮތުންނާއި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ވެސް މެއެވެ.  އަދި ކޮސްމޮލޮޖީއާއި އެސްޓްރޯނޮމީގެ ދާއިރާއިން މުޅި ޤައުމަށް ވަރަށް ބޮޑު ހެޔޮ އިންޤިލާބެއް އަންނާނެކަމީ އެއްވެސް ޝައްކެއް އޮތް ކަމެއްނޫން އިނގޭތޯއެވެ. އެންމެ ކުޑަމިނުން މި މަރުވެ ނެތެމުންދާ ފަލަކީ ޢިލްމު އުނގަންނައިދޭ މަރުކަޒަކަށް އެ ތަންވެ، އަނެއްކާ ވެސް ރާއްޖޭގައި ފަލަކީ ޢިލްމު އާލާވާންފަށާނެކަމީ ދެބަސްވެވޭން ނެތް ޙަގީގަތެއް އިނގޭތޯއެވެ. އެ ފަދަ ދުވަހަކަށް އުންމީދުކުރަމެވެ.

ބައެއް ލަފުޒުގެ މާނަ:

މަޖާލު      ނ.    އެގެ މައްޗަށް ތިމާގެ ބާރު ނުވަތަ ހައްގު ނުވަތަ ނުފޫޒު ފޯރުވޭ ދާއިރާ ނުވަތަ މައިދާން. domain

ފަލަކު      ނއ.   (1) ނަކަތްތަކާއި ތަރިތަކާއި ގުރަހަތަކުގެ މަޖާލު. deluxe (2) އުޑު. sky (3) ތަރިއެއްގެ ނުވަތަ ގުރަހައެއްގެ ވަށައިގެން ދައުރުކުރާ ވަށަލަ. orbit

ދައުރާނަ     ނ.    އިރުގެ ވަށައިގެން ދުނިޔެ ކުރާ ދަތުރުގައި ފުރިހަމަކުރާ ބުރެއް. މި ބުރު ފުރިހަމަވަނީ އެއް އަހަރުދުވަހުންނެވެ.