ރަސޫލުﷲ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ  ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ.  ((مَا مَلأ آدَمِيٌّ وِعَاءً شَرٌّا مِنْ بَطْنٍ، حَسْبُ الآدَمِيِّ لُقَيْمَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ، فَإِنْ غَلَبَتِ الآدَمِيَّ نَفْسُهُ؛ فَثُلُثٌ لِلطَّعَامِ، وَثُلُثٌ لِلشَّرَابِ، وَثُلُثٌ لِلنَّفَسِ[1] -  ބަނޑަށް ވުރެ ނުބައި ކަންވާރެއް އާދަމުދަރިޔާ ނުފުރަތެވެ. އާދަމުގެދަރިޔާއަށް އޭނާގެ މައިކަށި ކޮޅަށް ބެހެއްޓުމަށް ޓަކައި މަދު ސުވާކޮޅެއް ފުދެއެވެ. ފަހެ އާދަމުގެދަރިޔާގެ މައްޗަށް އޭނާގެ ނަފުސު ގަދަވެގެންފި ނަމަ، ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ކެއުމަށެވެ. އަނެއް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ބުއިމަށެވެ. އަނެއް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ނޭވާލުމަށެވެ.))

ކައު ރަސޫލާގެ މި ބަސްފުޅަށް ވުރެ ސާފުކޮށް ކެއިންބުއިމާ ބެހޭ މިންވަރު ބަޔާންކޮށްދޭ އެހެން ބަހެއް ނެތެވެ. މި ޙަދީސްފުޅު ބުނާގޮތުގައި ބަނޑަށް ވުރެ ނުބައި ކަންވާރެއް ނެތެވެ. އެކަލޭގެފާނު ނަސޭހަތް މި ދެއްވަނީ މި ކަންވާރު ފުރައިނުލުމަށެވެ. އެންމެ ގިނަވެގެން ފުރަން ޖެހޭނީ ތިންބައިކުޅަ ދެ ބަޔަށެވެ.

މި ޙަދީސުން އެނގޭ ގޮތުގައި ގިނައިން ކެއުމަކީ ގެއްލުން ހުރި ކަމެކެވެ. އެއީ އިންސާނާ އޭނާގެ ހަށިގަނޑަށް ކުރާ ގޯނާއެކެވެ. ކެއުމުން ހަށިގަނޑަށް ގޯނާކުރުމަކީ ހައިހޫނުކަމުން ހަށިގަނޑަށް ގޯނާކުރުން ފަދަ ކަމެކެވެ. މިއަދުގެ ދިރާސާތައް ބުނާ ގޮތުގައި ނުކައި ހުރުމުން ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ގެއްލުމަށް ވުރެ، ކެއުމުން ހަށިގަނޑަށް ލިބޭ ގެއްލުން ބޮޑެވެ.

ޑަކުޓަރުންނާއި ފަރުވާދޭ ޙަކީމުން ބުނާ ގޮތުގައި ހުރިހާ ބަލިމަޑުކަމެއްގެ އަސްލަކީ ބަނޑުގެ ބަލިމަޑުކަމެވެ. ޤަދީމީ ޒަމާނުގެ ޢަރަބި ޑަކުޓަރެއްކަމުގައިވާ އަލްޙާރިޘު ބުނު ކަލްދާ ވިދާޅުވާ ގޮތުގައި ((މަޢިދާއަކީ ބަލިމަޑުކަމުގެ ގޮވެއްޗެވެ. އަދި ފަރުވާގެ އަސާސަކީ ހައިހޫނުކަމެވެ.))

މިއަދުގެ ދިރާސާތައް ބުނާ ގޮތުގައި ގިނަ ބަލިތަކެއްގެ އަސްލު ސަބަބަކީ ކާބޯތަކެއްޗެވެ. އެމެރިކާގެ ކެލިފޯނިޔާގެ ސައެންސީން، ޕާރކިންސަން (ތުރުތުރުއަލާ ބަލި) ބައްޔާ ބެހޭ ގޮތުން ކުރެއްވި ދިރާސާތަކެއް ބުނާ ގޮތުގައި މި ބަލީގެ ސަބަބަކީ ގޮހޮރުގެ ބެކުޓީރިއާތަކެވެ. މި ދިރާސާތައް ވަނީ "Cell" މަޖައްލާގައި ޝާއިޢުކޮށްފައެވެ. މި ދިރާސާގެ ޓީމުގެ މެންބަރެއްކަމުގައިވާ ޑރ. ޓިމޮތީ ސެމްސަން ވިދާޅުވާގޮތުގައި ޕާކިންސަން ބަލީގެ ޢަލާމާތްތަކުގެ އަސާސީ ބަހާއަކީ ގޮހޮރު ބެކްޓީރިއާއެވެ.މި ބެކްޓީރިޔާތައް ގޮހޮރުގައި އުފެދެނީ މާ ގިނައިން ކާތީއެވެ. އެކަމުގެ ސަބަބުން ގޮހޮރު ހުސްނުވާތިއެވެ.

ކާންވީ ކިހާވަރަކަށް

ކީރިތި ރަސޫލާ ޙަދީސްކުރެއްވި ބަސްފުޅަށް އެނބުރި ދަމާ ހިނގާށެވެ! އެކަލޭގެފާނު ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. ((حَسْبُ الآدَمِيِّ لُقَيْمَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ، فَإِنْ غَلَبَتِ الآدَمِيَّ نَفْسُهُ؛ فَثُلُثٌ لِلطَّعَامِ، وَثُلُثٌ لِلشَّرَابِ، وَثُلُثٌ لِلنَّفَسِ - އާދަމުގެދަރިޔާއަށް އޭނާގެ މައިކަށި ކޮޅަށް ބެހެއްޓުމަށް ޓަކައި މަދު ސުވާކޮޅެއް ފުދެއެވެ. ފަހެ އާދަމުގެދަރިޔާގެ މައްޗަށް އޭނާގެ ނަފުސު ގަދަވެގެންފި ނަމަ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ކެއުމަށެވެ. އަނެއް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ބުއިމަށެވެ. އަނެއް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ނޭވާލުމަށެވެ.))  މި ޙަދީސްފުޅުގައި މި ވަނީ އިންސާނާއަށް ބޭނުންވާ ކެއިންބުއިމުގެ މަޖާލު ބަޔާންކޮށްދެއްވައިފައެވެ. ޟަރޫރީ މިންވަރާއި ޟަރޫރީނޫން މިންވަރު މި ވަނީ އަންގަވައިފައެވެ.

އަލްއިމާމުލްޣަޒާލީ "މީޒާނުލްޢަމަލި" ފޮތުގައި ވިދާޅުވިއެވެ. "ބަނޑުގެ ޝަހުވަތްތެރިކަން ދަންނައެވެ. އެއީ ކެއުމަށް ގޮވައިލުމެވެ. ކާބޯތަކެތި ދެ ބަޔަކަށް ބެހިފައިވެއެވެ. ޟަރޫރީ ބަޔަކާއި ޟަރޫރީ ނޫން ބައެކެވެ."

ޟަރޫރީ މިންވަރަކީ: ހަށިގަނޑަށް އެއާ ނުލައި ނޫޅެވޭނެ މިންވަރެވެ. ހަށިގަނޑަށް ބޭނުންވާ ކާނާއާއި ފެނެވެ. އޭގައި ރަނގަޅު މިންވަރާއި މަކުރޫހަ މިންވަރާއި މަނާ މިންވަރުވެއެވެ.

ރަނގަޅު މިންވަރަކީ އާދަމުގެދަރިޔާގެ މައްޗަށް ވާޖިބުވާ މިންވަރެވެ. އެ މިންވަރަށް ކައިހެދުމުން  މާތްﷲ އެ ކަމަށް ސަވާބު ދެއްވާނެތެވެ. އެ ކަމުގެ ސަބަބުން އިންސާނާގެ މުހިންމަތު އަދާކުރެވޭނެތީއެވެ.

މަކުރޫހަ މިންވަރަކީ އިސްރާފުގެ މިންވަރެވެ. ބޭނުންނުވާ މިންވަރަށް ޙަލާލު އެއްޗެހި ކެއުމެވެ. އިމާމުލްޣަޒާލީ ވިދާޅުވިއެވެ. ޙަލާލު އެއްޗެހިން ފުރިފައިވާ ބަނޑަކަށް ވުރެ ﷲގެ ޙަޟްރަތުގައި ރުހިވޮޑިނުގަތުން ބޮޑު ކަންވާރެއް ނުވެއެވެ. އަލްޣަޒާލީ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި ބަނޑުފުރެންދެން ކެއުމަކީ ޝަހުވަތްތެރިކަން އިތުރުކުރާނެ ކަމެކެވެ. ޝައިޠާނާގެ އެންމެ ބާރުގަދަ ޢަސްކަރީންނަކީ  ހަވާނަފުސެވެ. ބަނޑުފުރެންދެން ކެއުމުން އޭއްޗެއްސަށް ވަރުގަދަ ހަތިޔާރުތައް ދެވެނީއެވެ. ބަނޑު ފުރެންދެން ކެއުމަކީ ޞިއްޙީ ގޮތުން ވެސް ނުބައި ކަމެކެވެ. ހަށިގަނޑު ލޮޑުވެގެންދާނެ ކަމެކެވެ. ރޭއަޅުކަންކުރުމާ ދުރުހެލިކުރާނެ ކަމެކެވެ. ރޯދަވީއްލާއިރު ކާ ތަފާތު ކާތަކެތީގެ ސަބަބުން ބަނޑަށް ޖެހެނީ ހަނގުރާމައިގެ މައިދާނަކަށް ނުކުންނާށެވެ. މިއީ ރަމަޟާންމަހުގައި ރޯދަވެރިޔާ ވިސްނާންޖެހޭނެ ކަމެކެވެ. ބަނޑުފުރައި ކައިފި ނަމަ އެ ރޭގެ އަޅުކަންތައްކުރާން ބުރަވާނެތީއެވެ.

ރަސޫލާ r ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. ((حَسْبُ الآدَمِيِّ لُقَيْمَاتٌ يُقِمْنَ صُلْبَهُ، فَإِنْ غَلَبَتِ الآدَمِيَّ نَفْسُهُ؛ فَثُلُثٌ لِلطَّعَامِ، وَثُلُثٌ لِلشَّرَابِ، وَثُلُثٌ لِلنَّفَسِ - އާދަމުގެދަރިޔާއަށް އޭނާގެ މައިކަށި ކޮޅަށް ބެހެއްޓުމަށް ޓަކައި މަދު ސުވާކޮޅެއް ފުދެއެވެ. ފަހެ އާދަމުގެދަރިޔާގެ މައްޗަށް އޭނާގެ ނުފުސު ގަދަވެގެންފި ނަމަ، ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ކެއުމަށެވެ. އަނެއް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ބުއިމަށެވެ. އަނެއް ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ނޭވާލުމަށެވެ.))  ސުވާކޮޅަކަށް ވާނީ ދިހަ ސުވައަށް ވުރެ މަދު ނަމައެވެ. މި ކަން ބަޔާންކުރައްވައި عليه الصلاة والسلام  ޙަދީސްކުރެއްވިއެވެ. ((الْمُؤْمِنُ يَأْكُلُ فِي مِعًى وَاحِدٍ، والْمُنَافِقَ يَأْكُلُ فِي سَبْعَةِ أَمْعَاءٍ[2] – ހަމަކަށަވަރުން މުއުމިނާ ކައި ހަދަނީ އެއް ގޮހޮރަށެވެ. އަދި މުނާފިޤު މީހާ ކައިހަދަނީ ހަތް ގޮހޮރަށެވެ.)) ލޮބުވެތިކަން ބޮޑުވެގެންވަނީ ބަނޑުގެ ހަބައި ކުޅަ އެއްބަޔަށް ކައިހެދުމެވެ. މާ ބޮޑަށް ކާހިތްވެއްޖެ ނަމަ ތިންބައިކުޅަ އެއްބަޔައިގެ މިންވަރަށެވެ.

އިސްލާމްދީނުގައި ކޮންމެ ކަމެއް ވެސް ކުރާން އަންގަވަނީ ހައްދުފަހަނަޅައި ނުގޮހެވެ. މެދުމިންވަރަށެވެ. މާތް ﷲ ކެއެމާއި ބުއިމާ ބެހޭ ގޮތުން ވަޙީކުރެއްވިއެވެ. ((وَكُلُوا۟ وَٱشْرَبُوا۟ وَلَا تُسْرِفُوٓا۟ ۚ إِنَّهُۥ لَا يُحِبُّ ٱلْمُسْرِفِينَ [3]- އަދި ތިޔަބައިމީހުން ކައިބޮއި އުޅޭށެވެ! އަދި إسراف ނުކުރާށެވެ! ހަމަކަށަވަރުން، إسراف ކުރާ މީހުންދެކެ އެކަލާނގެ ލޯބިވެ ވޮޑިގެނެއް ނުވެތެވެ.))

ކެއުން މަނާ ބާވަތްތަކަކީ މާތް ﷲ ޙަރާންކުރައްވާފައިވާ ބާވަތްތަކެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި އެހެން މީހުންގެ މުދާ ކެއުން ވެސް ހިމެނެއެވެ.

މަރުޖާތައް